Identiteit
Het is al een tijdje geleden dat ik het boek Identiteit gelezen heb, maar tussen m’n papieren vond ik een aantal notities die me inspireerden om er toch iets over te schrijven.

In Identiteit zet psychotherapeut en hoogleraar Paul Verhaeghe uiteen hoe onze identiteit niet vaststaat, maar een constructie is, niet iets wat op zichzelf staat. Dit sluit aan bij de boeddhistische visie, die ervan uitgaat dat het ego, het ‘ik’, een ‘opeenhoping’ van verschillende factoren is en niet inherent bestaat.

In onze ervaring gaan we er meestal wel van uit dat het ‘ik’ bestaat, als een zelfstandige entiteit, uniek. We vereenzelvigen ons met dit ik, met de rol die we hebben, met onze functie of bezigheden, of met onze rol als ouder, partner of alleenstaande.
We zien niet hoe onze identiteit altijd in beweging is en afhankelijk van de wereld om ons heen. Verhaeghe legt uit dat we gevormd worden in het contact met anderen. Hierbij zijn twee krachten werkzaam. Enerzijds nemen we dingen van anderen over. We imiteren hen en we worden door hen bevestigd. We verbinden ons.
Anderzijds worden we gevormd doordat we ons losmaken of grenzen stellen, door autonoom te zijn.

Wie ben ik dan?
Het boek inspireert me omdat het vanuit een sociaal-psychologisch perspectief raakt aan een spirituele visie: dat onze identiteit niet op zichzelf bestaat.
Tegelijkertijd geeft het geen antwoord op de vraag wie we zijn als we uitstijgen boven deze flexibele identiteit. Als je je niet identificeert met je rol, met je sociale groep, of als je geen rol hebt, wat blijft er dan over? Wie ben je dan?
Dit zijn vragen die een laag dieper gaan. Hiermee begint de ontdekkingstocht naar wie je in wezen bent, in plaats van de tijdelijke identiteit of rol waar we ons doorgaans mee vereenzelvigen.

Verderop in Identiteit komen we bij het stokpaardje van Verhaeghe: de huidige neo-liberale maatschappij en wat deze met ons doet. Voor het blog van vandaag voert het wat ver om hierop in te gaan, maar ik wil het boek zeker aanbevelen!
Het biedt veel voedsel tot reflectie.