Tags

,

De afgelopen twee weken wilde ik een blog schrijven over het stellen van doelen, maar het lukte me niet om de juiste toon te vinden. Toen ik dat zojuist aan iemand vertelde, vroeg hij: “Waarom wil je het eigenlijk?” Door deze simpele vraag realiseerde ik me dat ik het tot een extrinsiek doel gemaakt had. Iets wat ik mezelf had opgelegd. Dat bracht de humor terug en nu zal het vast wel lukken.

Intrinsieke doelen
Onderzoek (van o.a. psycholoog Tim Kasser) laat zien dat je van intrinsieke doelen gelukkiger wordt dan van extrinsieke. Intrinsieke doelen zijn doelen waarin al besloten ligt dat je er tevreden van wordt, omdat ze aangeboren psychologische behoeften vervullen. Denk aan doelen die zelf-acceptatie, autonomie, sociale verbondenheid en groei bevorderen.

Extrinsieke doelen
Extrinsieke doelen zijn erop gericht om een beloning of een compliment van anderen te krijgen – ze zijn niet in zichzelf de moeite waard. Voorbeelden hiervan zijn: veel geld hebben, beroemd zijn of iets doen omdat anderen het van je verwachten. Vaak streven mensen naar deze doelen vanuit de gedachte dat dit geluk zal brengen, maar het tegendeel blijkt waar.
Intrinsieke doelen maken gelukkig omdat mensen, op weg naar hun doel, al positieve ervaringen hebben.

Al schrijvende wordt mijn eigen begrip van intrinsiek en extrinsiek ook aangescherpt. Er komen voorbeelden uit mijn eigen leven op. Welk deel van mijn werk doe ik om geld te verdienen (extrinsieke motivatie) en wat doe ik omdat ik er onderweg ook plezier aan heb? Soms denk ik wel eens: hoe minder ik verdien aan mijn bezigheden, hoe gelukkiger ik ben.

Eckhart Tolle: een innerlijk doel
Eckhart Tolle legt het ook mooi uit. Hij maakt onderscheid tussen een innerlijk en een uiterlijk doel. Bij een uiterlijk doel projecteer je het resultaat in de toekomst. Je streeft bijvoorbeeld naar een hoog inkomen om in de toekomst een huis te kunnen kopen. Veel mensen hebben vooral uiterlijke doelen. Op zich is er niets mis met uiterlijke doelen, maar vaak raken we gaandeweg het contact met het innerlijke doel kwijt. Een innerlijk doel begint in het hier en nu; om tevredenheid te vinden in wat er nu is, in plaats van streven naar tevredenheid in de toekomst.

Tolle: “Je moet de staat van vervulling en tevredenheid binnengaan door van binnen een te worden met het huidige moment. Je innerlijke doel is de afstemming met waar je nu bent. Helemaal aanwezig zijn bij wat je nu doet.
De stap die je nu neemt is het belangrijkste. Geef deze stap je volledige aandacht. De bestemming is secundair. Dit betekent niet dat je niet weet waar je naartoe gaat, maar de kwaliteit van je bestemming is afhankelijk van de kwaliteit van de stap van dit moment.”

Word geen slaaf van je doelen
Zoals Tolle ook al aangaf: het is niet verkeerd om uiterlijke doelen te stellen. Doelen geven richting en, als je de juiste doelen stelt, vervulling. Maar blijf kijken of ze intrinsiek zijn, of dat er een extrinsieke motivatie ingeslopen is. Word geen slaaf van je eigen doelen. Als een doel niet meer passend is, verander het dan in iets wat beter bij je past. Of laat iemand je een waarom-vraag stellen.

Stel jij doelen?
Zijn ze extrinsiek of intrinsiek?